Erm 8, 31-39 (VI), Mk 15, 33-39

Senide maiteok:

Negarrez eta dardaraz elkartzen gara gaur Oñatiko eliz honetan Aitor eta Mikel, Ane eta Amaia zirenen inguruan. Hemen gaude guraso eta etxekoak, ikaskide eta herrikoak, gazte eta adinekoak, kristau herri eta elizgizonak, herritarrak eta herri-arduradunak. Hemen gaude guztiok hunkiturik, harri eta zur, jota, gertatutakoa irentsi ezinik, malkotan galdezka «nola liteke». Nola liteke hainbeste asmo eta amets, indar eta gogo, maitasun eta zeregin, gaitasun eta poz une batean zapuztu, birrindu eta ezereztea? Nola liteke bizia taupada betean ikusten genituen lau gazte hauek, orain begi aurrean hilotz edukitzea? Nola liteke gure poza momentu batean, ustekabean, neurrigabeko nahigabe bihurtzea? Nola sortu da gugan halako hutsunea, halako zauria, halako ezina? Elkar kontsolatu ezinik gabiltza guztiok, elkarri zer esan ez dakigula. Isiltasuna eta malkoa dira gure lagun mingots egoera honetan.

«Oraingo gizon-emakumeen poz eta itxaropenak, tristurak eta larritasunak, batez ere nahigabetuenak, Kristoren ikasleen poz eta itxaropen, tristura eta larritasun ere badira», dio Vatikanoko II. Kontzilioak. Hauxe da oraintxe sentitzen dudana. Guraso, neba-arreba eta adiskide maiteok: zuen erraiak urra-urra eginda dauzkazue, ezin kabiturik zaudete minaren minez; zuen mina, nire mina da. Sentipen honek ekarri nau gaur zuen artera. Eliza Amak ere zuekin negar egiten du bere seme-alaba hauen heriotzan! Zuekin batera, Jainkoarengana hurbiltzen da, zerbait ulertu nahian. Zuekin batera, otoitz egin nahi du. Zuen alboan egonez zuen zauriak nolabait goxatu nahi genituzke.

Una inmensa nube de dolor nos envuelve y nos impregna a todos los presentes. Estamos abatidos y llenos de preguntas. Junto a los más próximos está el pueblo entero. Está también la comunidad cristiana y su pastor llorando con vosotros, escuchando con vosotros a Dios en medio de esta oscuridad, orando con vosotros, queriendo poner en vuestra herida una gota de bálsamo.

Euskarri baten bila, Jainkoaren Hitzarengana jotzen dugu. Ez gure iluntasuna argi distiratsu bihurtzeko, iluntasun honen barruan sinesmenaren kriseilua pizteko baizik. Paulo apostoluak, gure sinesmena eta etsipena ikusirik, hauxe esan digu: «Nork aldenduko gaitu Kristok digun maitasunetik? Atsekabeak, larriak, erasoaldiak, goseak, jantzirik ezak, arriskuak?... Bai, badakit ziur ez herio ez bizi, ez oraingo ez geroko, ez ortzeko ez lurrazpiko, ez beste gizakik, ez gaituela aldenduko Jainkoak Jesu Kristo gure Jaunarengan agertu digun maitasunetik». Une honetan, egoera honetan, iluntasun honetan, Jainkoak bere hurbiltasuna eta maitasuna adierazi nahi dizkigu, nahiz eta guk sentitu ez. Ez inork ez ezerk ez du aldenduko Jainkoa gure albotik. Aitor eta Mikel, Ane eta Amaia ez ditu gure artera bizirik bihurtuko. Jesus bere Semearen gurutzearen ondoan, isilik, indargabe balitz bezala, berarekin bat eginik egon zen antzera, hemen dago Jainkoa gure artean, bere lau seme-alaben alboan, gure alboan. Lau gazte hauen aita-amei eta senideei, zuen barrua minez leherturik ikusirik, Amaren bihotzeko erruki betez begiratzen dizue Jainko Aitak, gu guztiok ere errukizko begiradaz inguratzen gaituen bezala. Bere Seme Jesus berpiztu zuen bezala eta berpiztu zuelako, bizitza berri, bete eta zoriontsu batera berpiztu ditu gure Aitor, gure Mikel, gure Ane eta gure Amaia.

Zail egiten zaigu egoera honetan hau sinestea. Behar bada, hemen zareten batzuek, ezin izango duzue sinetsi. Baina sinestedun garenok zartada ikaragarri hau irensten hasteko, beharrezko dugu sinesmena. Gure ahuldadean aterbe bat, babes bat, itxaropen bat, bizitzeko indar bat eta gogo bat Jainkoagan bilatzen dugu. Bestela ezin dugu zentzugabeko jazoera hau hausnartu. Aterbe hau Jainkoagan, Jesusen gurutzepean, aurkitzen dugu sinesmenaren bidez. Gizon-emakumeak ez gara edozer. Baina ez gara Jainko. Sendotasuna eta makaltasuna gure izatearen alderdi banaezinak dira. Biak datozkigu Jainkoagandik. Sendotasun hutsak gehiegi harrotzen gaitu. Hor fedeak ez du tokirik. Makaltasun hutsak gehiegi hondoratzen gaitu. Hor itxaropenak ez du lekurik. Fedearentzako bidea da bata zein bestea onartzen jakitea. Hau da benetako jakinduria.

La muerte provoca en nosotros preguntas candentes. Si es trágica como la de estos queridos jóvenes, nos sacude y agudiza las preguntas: ¿esto es la vida? ¿Vivir tiene sentido? Muchos pensadores europeos educados al margen de toda tradición religiosa, preocupados de la deriva de nuestro mundo, inquietos por una vida vacía de sentido suficiente nos están diciendo literalmente: «Hay que plantearse de nuevo la cuestión de Dios» (Mutis). ¿No sería paradójico que mientras los que no han conocido a Dios lo buscan, nosotros que hemos sido educados en una atmósfera religiosa fuéramos avanzando paso a paso hacia la indiferencia y la increencia? La muerte de estos muchahos, tan dura y tan absurda, no atribuible únicamente a causa naturales no a la voluntad del Padre, es sin embargo una llamada de Dios a que no pasemos de largo ante algunas preguntas cruciales: ¿para qué vivo, cómo vivo, qué estoy haciendo de mi vida? ¿No hay en ella insatisfacción y vacío? Cada uno intentará encontrar una respuesta a estas preguntas y un sentido a su vivir. Los creyentes buscamos, también a tientas, a media luz, las respuestas, el sentido, en nuestra fe.

Fedeak ez digu emango arrazoi borobilik. Jesus ez da etorri mundu honetara sufrimenduaren muina azaltzera, gure barne-muineko sufrimendua eramaten laguntzera baizik. Honegatik, gure fedeak sufrimenduaren aurrean –batez ere errugabeen sufrimenduaren aurrean– eskaintzen duen argudiorik handiena hauxe da: Jesus gurutzeratua. Markosen ebanjelioan entzun ditugu Jesusen ahotik irtendako hitzik harrigarrienak: «Ene Jainko, ene Jainko, zergatik utzi nauzu?». Kontsolagarri da guretzat Jainkoaren Seme bakarrak honelako bakardadea eta etsialdia sentitzea. Baina Markosek ez digu guztia esan. Lukasek Jesusen beste hitz hauek utzi dizkigu: «Aita, zure eskuetan jartzen dut nire bizia». Ordu latz hartan ere, handiagoa izan zen Jainko Aitaganako uste ona etsipena baino. Jainkoaganako konfidantzaz gainditu zuen etsipena.

Kristauok, Jesusen antzera, saihestezinak diren ezbeharrak bizkarreratzera deituak gara. Bere Nekaldian dugu hau egia bihurtzeko indarra. Gure Loiolako Inaziok sarritan egiten zuen otoitza egin dezakegu guk ere: «Kristoren Nekea, indar nazazu». Indar hau, harrobi agortezin bat bezala daukagu geure eskura. Beharrezkoa duzue batez ere gurasook, neba-arrebok, adiskideok. Arrenka eskatzen diot Jainkoari zuek ere otoitz hau egiteko indarra eta fedea.

Ninguna filosofía tiene la clave para explicar el sentido del sufrimiento. Menos todavía para el sufrimiento de los inocentes. Tampoco la fe esclarece este gran interrogante que desde hace miles de años aflige a la humanidad. Jesús no ha venido a este mundo para explicarnos el sufrimiento, sino para ayudarnos a sobrellevarlo. Por eso la Iglesia no tiene mayor ni mejor reflexión sobre el sufrimiento humano que Jesucristo Crucificado. En Él nuestras penas, en Él nuestra esperanza. En Él la lección que nos enseña cómo soportar el sufrimiento. Es natural nuestro abatimiento. Él también lo sintió. Es fundada nuestra confianza; Él la tuvo. Pero la lección de Jesús no fue una pura lección. Su sufrimiento soportado en la fe y en el amor es una fuerza que mana continuamente de Él y está a nuestra disposición para que sea la confianza y no el abatimiento quien tenga en nosotros la última palabra.

2005eko apirilaren 22a

† Joan Maria Uriarte - Donostiako Gotzaina